Macula


Wat is de macula?

De macula is het meest centrale gedeelte van het netvlies. Het wordt ook de gele vlek genoemd omdat dit stukje netvlies een geel pigment bevat.

Het netvlies van het oog kan met een film van een fototoestel vergeleken worden. Die vergelijking gaat niet helemaal op: een foto heeft namelijk normaal gezien dezelfde resolutie (scherpte) in het midden als aan de zijkanten. In het netvlies daarentegen hebben centrum en zijkanten van het beeld zeer verschillende resoluties.

  1. In het centrum van het netvlies bevindt zich immers de zogenaamde macula (gele vlek). Alhoewel deze gele vlek nauwelijks 1% van de totale oppervlakte van het netvlies bestrijkt, is dit het enige stukje van het netvlies dat een hoge concentratie aan bepaalde lichtreceptoren (kegeltjes) bevat en daarom de hoge resolutie mogelijk maakt om fijne details en kleuren te zien. Die fijne details en kleuren hebben we nodig om te kunnen lezen, TV kijken of gezichten herkennen.
  2. De overige 99% van het netvlies heeft een lage resolutie (met vooral staafjes) maar is niettemin zeer belangrijk om ons een breed gezichtsveld of blikveld te geven, dat nodig is om vormen en beweging opzij in beeld te ontdekken. Dit zijzicht is belangrijk om te voorkomen dat we voortdurend tegen voorwerpen aanstoten en om ons te waarschuwen dat er een voorwerp in onze richting aankomt.

Samengevat zou men het netvlies dus kunnen vergelijken met een computerbeeldscherm, met in het midden een klein rond stukje met zeer fijne pixels (en dus detailtekening) bevat, de macula, en daaromheen een groot oppervlak met grote pixels (met weinig details maar alleen vage vormen).

Het meest centrale gedeelte van de macula bevat de hoogste concentratie van lichtreceptoren (staafjes en kegeltjes). Dit wordt de fovea genoemd (binnencirkel). In het uiterste centrum (zoals het “bulls eye” van het dartbord) is er een heel kleine zone (avasculaire zone) waarin geen bloedvaatjes lopen om de allerhoogste resolutie mogelijk te maken. Schade aan dit gedeelte van de macula heeft de meest ingrijpende gevolgen voor het scherp kijken en lezen, zoals wazig of vervormd zien.